David Helbock - Austrian Syndicate (LP)

Austrian Syndicate... de uitdrukking doet onmiddellijk denken aan de bekendste en invloedrijkste van alle Oostenrijkers in de jazz, Joe Zawinul. Toch is het project van David Helbock veel meer dan een hommage aan zijn landgenoot. Het is een terugkeer naar de wortels van de fusionjazz en hoe het zich vanaf dat moment heeft ontwikkeld. Het is ook stilistisch een nieuwe richting voor Helbock, die een veelheid aan inspiratie heeft samengebracht met een verfrissende openheid voor nieuwe geluiden van heinde en verre. Zoals Helbock het zelf zegt: 'Dit ligt me na aan het hart.' Voor The Syndicate heeft Helbock de beste ritmesectie van Oostenrijk weten te strikken: Raphael Preuschl op bas en bas ukelele, drummer Herbert Pirker en percussionist Claudio Spieler. In het kwintet zit ook een Amerikaan, voor wie het een keuze was om Oostenrijker te worden: pianist Peter Madsen. In deze Oostenrijkse supergroep schitteren ook Helbocks internationale gasten: Maria João, Fred Wesley, Dhafer Youssef, Alex Acuña en Lakecia Benjamin. Geheel in de geest van Zawinul, die pionierde met het gebruik van elektronische toetsinstrumenten en een reus van de fusionjazz was, is David Helbock hier voor het eerst alleen op toetsen te horen en laat hij alle pianotaken over aan Peter Madsen. 'Praktisch alles wat ik weet over muziek en jazz heb ik van hem geleerd,' zegt Helbock over zijn vroegere leraar en mentor, en - tegenwoordig - goede vriend. Madsen is een echte pianoheld, maar weinig bekend buiten specialistische kringen. Vanaf 1987 toerde hij de wereld rond met Stan Getz en sindsdien heeft hij met vele andere grootheden uit de jazz gespeeld: muzikanten die naam maakten in vroegere tijdperken zoals Benny Golson en Stanley Turrentine tot grote figuren uit de moderne jazz zoals Chris Potter, Joe Lovano of Kenny Garrett, of freejazzhelden zoals Dewey Redman en Don Cherry. En er zijn ook funksterren: Fred Wesley en Maceo Parker. In 2001 verhuisde Madsen van New York naar Oostenrijk, waar hij de toen 16-jarige Helbock ontmoette en onder zijn hoede nam. Daarom is Madsen, naast zijn rol als pianist, ook co-leider van de band en horen we ook zijn grote scherpzinnigheid als componist. Raphael Preuschl en Herbert Pirker zijn ook al lange tijd met David Helbock bevriend en vormen al meer dan 20 jaar het meest gevraagde basdrumteam in Wenen. Preuschl heeft ook een bijzonder eigen stem gevonden op een ongebruikelijk instrument, de bas-ukkelele. Pirker is net zo veelzijdig. Hij speelt bijvoorbeeld drums in de sensationele Oostenrijkse band Shake Stew. Percussionist Claudio Spieler studeerde in zijn jeugd bij de Afghaanse meesterdrummer Hakim Ludin en treedt nu op grote podia op met de Duitse singer-songwriter Konstantin Wecker en de gevierde Oostenrijkse multi-percussionist Martin Grubinger. Er zijn ook fantastische gasten. Het zijn allemaal wereldsterren, die het album zowel internationale glamour als kleurrijk exotisme geven: de geweldige stem van Maria João uit Portugal, de Peruaanse percussionist Alex Acuña (eind jaren '70 naast Zawinul lid van Weather Report), de Tunesische zanger en oud-virtuoos Dhafer Youssef, die enorm succes heeft met zijn album 'Streets of Minarets' en voor uitverkochte zalen speelt; funk mastermind en James Brown acoliet Fred Wesley en saxofonist Lakecia Benjamin, een van de helderste vonken aan de Amerikaanse jazzhemel op dit moment. Deze band heeft een manier om energie, verrassing, afwisseling en - misschien bovenal - plezier over te brengen. Helbock weet allerlei vreemde geluiden uit zijn synthesizers en keyboardpads te halen en gebruikt ze om plotselinge onweersbuien te veroorzaken. Maar we horen ook subtiele jazzimprovisatie, onstuitbaar samenspel, funk- en latinritmes en geen gebrek aan Afro-Caribische flair. Het is er allemaal vanaf de opener: 'Money in the Pocket'. Andere nummers halen hun inspiratie uit allerlei intrigerende plaatsen: donkere mysteries uit Wenen, Indiase Konnakol gezangen, King Crimson, acid jazz. Helbock heeft allerlei verschillende stemmingen en vibes tevoorschijn getoverd. Het einde van het album vraagt om iets heel bijzonders en Helbock stelt niet teleur. Mozarts 'Komm, lieber Mai', een onschuldig liedje dat later een Duitse volksmelodie werd, is aangekleed voor een feestje met Cubaanse ritmes. Maria João is hier niet alleen speels, ze nodigt ons zelfs even weg van het feest en in een trippy droomsequentie. Net als de rest van het album zijn dergelijke uitnodigingen onmiddellijk en oneindig overtuigend.